ABAY TİPİ ELEKTRİK MOTORUNU DAHA VERİMLİ YAPAN NE ? MOTORUN TASARIMINDA NASIL BİR YOL İZLENDİ?

 ABAY TİPİ  ELEKTRİK MOTORUNU  DAHA VERİMLİ YAPAN NE ?

Hem axial hemde radial manyetik etileşim yapabilmesi bu motorun en büyük artısını oluşturmaktadır. Bilindiği gibi geneleksel elektrik motorları dönen milin yan taraflarında Radial flux manyetik etkileşim ile dönme hareketini sağlamaktadır. Son yıllarda ek olarak dönen milin yanlarında değilde ön arka kısmında manyetik etkileşim yaparak çalışan Axial flux elektrik motorları da kullanıma girmiştir. 

ABAY tipi elektrik motorunda ise tüm rotor 360 derece sarılarak hem radial hem de axial etkileşim aynı anda yapılabilmekte , diğer sarım tekniklerinden farklı olarak kalıcı mıknatısın kutupları dışında daha az itme çekme kuvveti sağlayan kutuplara dik eksende de etkileşim yapılarak daha güçlü bir itme çekme ve etkileşim sağlanmakta, böylece verim artmaktadır. Her ne kadar kalıcı mıknatısların  kutuplarına dik eksende itme çekme kuvvetleri daha az olsada, bu kuvvet özellikle kalıcı mıknatıs kutup ekseni boyu diğer eksendeki boyuna göre kısaldıkça kutup yan uçlarının özellikle köşelere yakın kısmlarında kutuplardakinin % 50'sini bile geçebilmekte ve bu nedenle azınsanmayacak ek bir güç meydana getirilebilmektedir. Her bir ayrı stator sargısı tamamen rotoru sardığından manyetik akı kaçışı daha az miktarda olmaktadır. Bu nedenle hareketin bir sonraki periyodu aynı statordakine değilde ikinci statordaki bobin sarımına akım verilerek devam ettirilebilmektedir.   Motor bu nedenle  bağımsız manyetik etkileşimli çoklu stator ve rotor yapısına sahiptir. Bu özellikleri ile başvurulan Türk Patent Enstitüsünün inceleme raporundan da anlaşıldığı kadarıyla diğer tüm elektrik motorlarından etkileşim şekli ve genel yapı olarak farklıdır. 

MOTORUN  TASARIMINDA NASIL BİR YOL İZLENDİ?

Dinamik etkileşimleri ve manyetik kutup şiddetlerinin çarpımı belli bir orantı ile mekanik güç ve enerjiyi oluşturduğundan, motorların en verimli olabilmesi için verdiğimiz elektrik enerjisini mümkün olduğunca az tutarak ve mümkün olduğunca fazla, yoğun manyetik enerji kullanabilecek tasarımlar üzerinde yoğunlaştım. Elektrik motorlarında jeneratördeki gibi bir kısıtlama olmadığı için kalıcı mıknatıs elektromıknatıs etkileşimini artıracak tasarımlarla ve daha büyük, daha güçlü mıknatıslarla, Manyetik Kutup Şiddetindeki artış oranından daha azda olsa hipotezim doğrultusun da verimin giderek arttığını gözlemledim. Yaptığım çalışmalarda stator bobin sargı nüvesinde kullanılan demirin güçlü ferromanyetik özelliğinin yüksek enerji yoğunluklu, büyük kalıcı mıknatıs kullanımını sınırladığını saptamam nedeniyle motor statorunda demir içeren çekirdekli elektromıknatıs kullanılmadan bir motor yapılması gerektiğini anlayarak çalışmalara devam ettim. Zira çok güçlü kalıcı mıknatıs kullanılan bobin sargısı içindeki nüveyi oluşturan ferromanyetik maddeyi kendine en yakın tarafı zıt kutup oluşturacak şekilde etki ile mıknatıslayarak ve periyodun bazı zamanlarında verilen elektrik akımıyla oluşan elektromıknatıs kutuplarına zıt olma eğilimi göstererek belli bir boyuta kadar verimi artırma yönünde hareket ederken sonrasında verimi artırmamakta, kapladığı fazla alanın tasarımı olumsuz yönde değiştirmesi, demir kayıpları ve ağırlığın artması gibi nedenlerle verimi düşürebilmekte hatta demir içeren nüvenin kalıcı mıknatısı sürekli kendine çok güçlü çekme isteğinden dolayı belli bir sınırdan sonra sistemi hareketsizliğe doğru sürüklemektedir. Bu kısıtlamaları aşmak için statorlarında ferromanyetik nüve kullanılmadan yaptığım birçok değişik tasarım ve güçteki motorlarda giderek kalıcı mıknatıs kaynaklı manyetik enerji/verilen elektrik enerjisi oranını artırarak nihayet Abay tipi olarak adlandırılan,  verdiğimiz elektrik enerjisinden daha fazlasını mekanik, mekanik titreşim , rüzgar ve ısı enerjisi toplamı olarak alabildiğimiz  motor verimlilik seviyelerine gelinebilmiştir. 

Benzer fakat tam sonlandırılamamış protatipi ile ilk deneysel ölçümleri yapılan ancak tamamlanmasının sanayi üretim ortamı olmadan yapılamayacağı anlaşılan, rotorlarında demir içerikli nüve bulunacak motorun üst versiyonunun tasarımına en yakın oluksuz motorlardaki gibi nüvesiz şekline göre daha verimli ve güçlü olacağı öngörülebilmektedir.